Beslismodel Publiek-Private Instrumenten

Beslismodel publiek-private instrumenten (2018 – 2019)


Waternet

Hoe kunnen gemeenten en waterschappen klimaatadaptieve maatregelen borgen op privaat terrein bij gebiedsontwikkeling, transformatie en aanpassingen in de stad? Er zijn ervaringen in pilots en projecten, maar een overzicht met lessen en afwegingen ontbrak.

NextGreen interviewde Amsterdamse deskundigen over hun ervaringen, lessen en het opschalingspotentieel van instrumenten zoals de waterneutrale bouwenvelop, het kavelpaspoort en een duurzame rioolheffing. De inzichten verwerkten we in een raamwerk, om vervolgens een beslissingsondersteunend systeem (beslismodel) te maken voor maatwerk toepassing van de beschikbare instrumenten op basis van de lokale situatie. Bijvoorbeeld op basis van grondpositie, bestemmingsplan, investeringsambitie, risicobenadering en de verwachte acceptatie door andere publieke en private partijen. We kijken onder andere naar de mate waarin instrumenten dwingend of juist meer verleidend van aard zijn, en in hoeverre ze ook samen te combineren zijn.

Het raamwerk en het beslismodel voor het borgen van klimaatadaptatie op privaat terrein sluiten aan op andere overzichten van instrumenten zoals in de Roadmap Klimaatrobuuste gebiedsontwikkeling van de City Deal Klimaatadaptatie. NextGreen leverde de informatie aan voor vijf factsheets in deze Roadmap, op basis van de interviews.

Betrokkenen

Waternet, Gemeente Amsterdam, Amsterdam Rainproof, City Deal Klimaatadaptatie, Heijmans en BPD

Doel

Gezamenlijk overzicht en inzicht creëren in werking van publiek-private instrumenten voor borgen van klimaatadaptatie op privaat terrein

Rol en activiteiten NextGreen

Houden van interviews | Opstellen raamwerk | Organiseren en faciliteren co-creatie bijeenkomst voor beslismodel | Overdragen geleerde lessen
Samen met Stroom en Onderstroom

Expedities Natuurlijk Kapitaal

Expedities Natuurlijk Kapitaal (2018)


VBDO


Natuurlijk kapitaal in de agro-food sector, wat speelt er en welke invloed hebben bedrijven en financiële instellingen? Hoe gaan koplopers in de bouw om met teruglopende biodiversiteit en welke rol speelt een bank of investeerder daarbij? Tijdens de expedities die de VBDO, CREM en NextGreen organiseerden gingen we in op deze thema’s. Op de ForwardFarm van Bayer bij Roubos Akkerbouw zagen en hoorden we over biologicals en werken met de natuur. Bayer, ACTIAM, Rabobank en Eosta namen ons mee in hun ambities en ervaringen rond het gesprek tussen financiers, investeerders en bedrijven. Op en in het CIRCL gebouw in Amsterdam spraken we met ABN AMRO, Van Nieuwpoort Groep, Dekker Grondstoffen en Heijmans over naturebased solutions en de meervoudige business case.

De expeditie deelnemers deelden hun uitdagingen en inzichten, en een expert panel dacht mee over routes richting kansen en oplossingen. Beide expedities sloten aan op andere finance en business-trajecten waarin NextGreen, VBDO en CREM werken aan natuurlijk kapitaal.

De Natuurlijk Kapitaal expedities organiseren we in nauwe samenwerking met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Het whitepaper ‘Value creation with Natural Capital, An expedition by finance and business’ bundelt de resultaten en inzichten.

Deelnemers

  • Finance: Leden van Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO), Leden van EU Community of Practice Finance@Biodiversity en leden van eerdere Community of Practice Financial Institutions and Natural Capital
  • Business: Partners van MVO Nederland en het koplopernetwerk
  • Experts: IUCN NL, AT Osborne, Dutch Butterfly Conservation

Doelen

  • Verkennen en verdiepen van natuurlijk kapitaal risico’s en kansen
  • Versterken netwerk business en finance
  • Versnellen transitie finance en natuurlijk kapitaal

Rol en activiteiten NextGreen

Mede organiseren en co-faciliteren expedities | Whitepaper opstellen
Samen met VBDO en CREM

Green Deal Infranatuur

Green Deal Infranatuur (2016 – )


Rijkswaterstaat

De Nederlandse biodiversiteit staat onder druk. De grote infrastructuur, met zijn vele bermen, heeft veel potentie om gebieden te verbinden en zo de biodiversiteit te vergroten. Binnen de Green Deal Infranatuur willen diverse partijen, op initiatief van De Vlinderstichting, deze potentie verder onderzoeken en benutten. Dat doen ze door kennis en ervaring te delen. Vanuit een aantal werkgroepen wordt de eigen praktijk verdiept en versterkt, zowel wat betreft aanleg, beheer en onderhoud als ook businessmodellen en aanbestedingsprocessen.

Partners

  • Overheden: Ministerie van Economische Zaken, Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Rijkswaterstaat), Provincie Noord-Brabant, Provincie Noord-Holland, Gemeente Tilburg, de waterschappen Vallei en Veluwe, Aa en Maas, Rivierenland, Rijn en IJssel en Brabant Water, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en het Hoogheemraadschap van Rijnland.
  • Bedrijven: Arcadis, ENGIE Infra & Mobility, Gasunie, Heijmans, Sweco, TenneT, ProRail, Vitens, Royal HaskoningDHV
  • Kennisorganisaties: De Vlinderstichting (initiatiefnemer)

Doel

De Nederlandse infrastructuur zodanig aanleggen en beheren dat het een bijdrage levert aan biodiversiteit, door:

  • Praktijkvoorbeelden in kaart brengen en verdiepen
  • Kennis ontwikkelen en delen
  • Gunstige voorwaarden scheppen door samenwerking

Rol en activiteiten NextGreen

Interactieve werkateliers voorbereiden en begeleiden |  Organisatie en begeleiding symposium |  Bijdragen aan voortgangsoverleggen


Resultaten en meer…



Verdienmodel BIO-borders (2018)

Verdienmodel BioBorders (2018)


De Groene Reiger, DuurzaamDoor


Het concept BioBborders van De Groene Reiger maakt groene tuinen en biodivers openbaar groen in de wijk vanzelfsprekend. De aanpak wil kopers en huurders van nieuwbouwwoningen verleiden en ontzorgen door passende tuinconcepten aan te bieden in combinatie met ondersteuning bij aanplant en onderhoud. De gemeente Heiloo past BioBborders toe in de nieuwbouwwijk Melco, als pilot en onderdeel van het programma Groen Kapitaal van de Provincie Noord-Holland. Voor het Rijksprogramma DuurzaamDoor is deze praktijkcasus onderdeel van de participatietafel natuurinclusief bouwen.

Voor de lange termijn borging van het groen in de wijk onderzocht NextGreen in een workshop met betrokken stakeholders van deze pilot in de gemeente Heiloo de mogelijke maatschappelijke verdienmodellen en pijlers voor nieuwe investeringsafspraken. Er is gewerkt met het waardenwiel, een door NextGreen aangereikt model waarmee in een oogopslag helder is welke waarde voor wie belangrijk is. Het levert de basis informatie voor een gezamenlijke toekomstgerichte investeringsbalans waar NextGreen het denkraam voor heeft ontwikkeld.

NextGreen begeleidt ook de ontwikkeling van verdienmodellen in de Green Deal Groene Daken, zoals het vergroenen van belastingen.

Partners

Provincie Noord-Holland, gemeente Heiloo, makelaar, Clusius College, projectontwikkelaar, bouwmaatschappij, tuinarchitect en de lokale afdeling van de tuinvereniging Groei&Bloei.

Doel

Borgen van groen in een nieuwbouwwijk met behulp van een gezamenlijk meervoudig verdienmodel.

Rol en activiteiten NextGreen

Inventarisatie van initiatieven verdienmodel groen in de wijk | interactieve workshop verzorgen


Resultaten en meer…


Dialoog Natuurlijk Kapitaal

Dialoog Natuurlijk Kapitaal (2015)


Ministerie van Economische Zaken


Betere investeringen en innovatieve verdienmodellen, dat is de kern om te komen tot een duurzame businesscase, waarin rekening wordt gehouden met ‘natuurlijk kapitaal’. Een gezamenlijk doel, meer en heldere informatie en het daaruit voortvloeiend meer maatschappelijk bewustzijn kunnen met elkaar de basis verschaffen die daarvoor nodig is.

Dat zijn de belangrijkste conclusies uit de dialoog tussen de rijksoverheid en enkele maatschappelijke sectoren, die NextGreen organiseerde in het najaar 2015. Dat deden we vanuit onze overtuiging dat innovatieve samenwerking cruciaal is voor een veerkrachtige economie, waarin ook gerekend wordt met de factor natuurlijk kapitaal.

Deelnemers

  • MKB en grondgebonden organisaties: Foreco, Huiberts Bloembollen, KAVB, Oogenlust, Metta standaard, Natuurmonumenten, VHG hoveniers in het groen, Vlinderstichting
  • Grote bedrijven en ketens: ASML, BAM, CREM, Desso, DSM, Eneco, Groningen Seaports, Heijmans, Heineken, Interface, IUCN NL, MVO Nederland, NS, Philips, Platform BEE, Schiphol, True Price, VNO-NCW
  • Accountants: BDO, Deloitte, EY, KPMG, NBA, PwC, Raad voor de Jaarverslaggeving
  • Finance: ABN AMRO, Achmea, ASN Bank, Commonland, De Friesland Zorgverzekeraar, Nationaal Groenfonds, IUCN NL, J. Safra Sarasin Bank, NLII, Rabobank, SNS Bank, Triodos, VBDO
  • Overheden: CBS, De 12 Landschappen, gemeente Haarlem, NEVI, PBL, PIANOo, provincie Noord-Brabant, provincie Noord-Holland, provincie Zuid-Holland, RIVM, VNG, Waterschap Noorderzijlvest, RWS, WUR
  • Rijksoverheid: Ministerie van Buitenlandse Zaken, Ministerie van Economische Zaken, Ministerie van Financiën, Ministerie van Infrastructuur en Milieu, RVO.nl

Doel

Zicht krijgen op gezamenlijke vervolgstappen voor natuurlijk kapitaal, door:

  • Vijf workshops met koplopers en deelnemers aan lopende programma’s
  • Formuleren van actielijnen
  • Expliciet maken van de rollen, acties en samenwerking van de verschillende partijen

Rol en activiteiten NextGreen

Organiseren dialoog | Co-faciliteren 5 workshops en 3 deelsessies | Resultaten verwerken | Schrijven van een samenvattende notitie

Sessies en presentaties

Roadmap duurzame ontwikkeling (2013)



Arc2

Arc2 wilde graag meer zicht krijgen op hun eigen focus op duurzame ontwikkeling. Samen met de architecten van Arc2 en personen uit hun context hebben we in een interactieve sessie een strategie bepaald en uitgewerkt in de vorm van een roadmap.


Brainstorm kansen Blauwe Economie in Noord-West Holland (2014)



Duurzaam Ondernemen in Noord-West-Holland

Tijdens een evenement over de Blauwe Economie hebben we een aantal innovatiesessies gehouden met ondernemers op de informatiemarkt. Met sprekers Gunter Pauli en Koert van Mensvoort verkenden we kansen voor een circulaire economie in Noord-West-Holland.

Meer informatie: Verslag


Presentaties Bedrijven en Biodiversiteit (2014, 2015)



Provinciaal Platform Biodiversiteit en Energieke Samenleving

Provincie Noord-Holland

Presentatie over de Community of Practice Bedrijven en Biodiversiteit, toegepast op de mogelijkheden voor provincies om de transitie bedrijven en biodiversiteit te versnellen.

Break-out sessie “Wat is uw groen kapitaal?” bij congres Groen Kapitaal van de provincie Noord-Holland


Workshop Slimmer investeren via Social Impact Bonds (2012)



Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Tijdens de conferentie ‘Slimmer Investeren in Stedelijke Ontwikkeling en Energiebesparing’ zetten deelnemers zelf een drietal ‘Social Impact Bonds’ op. Resultaat: een gouden top 3 van tips voor andere conferentie deelnemers.
Download: Verslag


Presentatie C2C en LCA: Duurzaamheid objectief meetbaar? (2012)



Cradle to Cradle Café

Op basis van de werkgroep C2C en LCA hielden we een een interactieve presentatie voor circa 150 architecten, ontwerpers, inkopers, marketeers en adviseurs, waarin we de resultaten vertaalden naar hun praktijk. Daarnaast fungeerden we als gespreksleider gedurende de bijeenkomst.

Meer informatie: Verslag


CoP Bedrijven en Biodiversiteit

CoP Bedrijven en Biodiversiteit (2012 – 2014)


Rijksdienst voor Ondernemend Nederland


Bedrijven met ambities voor het versterken van biodiversiteit leren van elkaars werkwijze in deze Community of Practice. Er is nieuwe samenwerking ontstaan en door het delen van kennis over de relatie van bedrijven met ecosystemen is de transitie versneld. De CoP Bedrijven en Biodiversiteit leidde tot een nieuwe CoP in de financiële sector én tot de Green Deal Groene Daken.

Deelnemers

Jachthaven Het Anker, Congrescentrum Antropia, ASN Bank, Brabant Water, Eneco. Heijmans, Heineken, Zeeboerderij Hortimare, Interface tapijt, Kruidenier Foodservices, Leven op Daken, Tata Steel, Landgoed Verwolde

Doel

Versnellen van de transitie rond bedrijven en biodiversiteit, door:

  • Leren van elkaars praktijk
  • Vormen van netwerken en nieuwe coalities
  • Dialoog met de rijksbeleid en kennisinstituten

Rol en activiteiten NextGreen

Opzetten en begeleiden van de CoP | Co-faciliteren 10 sessies | Organiseren 2 bredere bijeenkomsten | Ondersteunen systeemstudie | Produceren publicatie
Samen met RVO.nl

Transparantie van Natuurlijk en Sociaal Kapitaal

Transparantie van Natuurlijk en Sociaal Kapitaal (2013 – 2014)


Ministerie van Economische Zaken


Op weg naar een samenleving waarin de boekhouding van natuurlijk en sociaal kapitaal niet meer in de rode cijfers staat. Toonaangevende Nederlandse bedrijven en accountants tekenden op de Natuurtop 2013 met het ministerie van EZ, MVO Nederland, IUCN NL en True Price de intentieverklaring ‘Samenwerken aan transparantie van Natuurlijk en Sociaal Kapitaal’. Ze spraken af om samen tot een visie en actieprogramma te komen om transparantie te vergroten.

Op basis van interviews met de deelnemers en een bredere bijeenkomst hebben de deelnemers een gezamenlijke strategie bepaald en een visie en actieprogramma ontwikkeld. Voor de gezamenlijke uitvoering zijn de deelnemers een Green Deal met elkaar aangegaan.

Partners

  • Coördinatiegroep: Ministerie van Economische Zaken, IUCN NL, MVO Nederland, True Price
  • Bedrijven: AkzoNobel, ARCADIS, BAM, DSM, FMO, Interface, Heijmans, Philips, Thermaflex
  • Brancheverenigingen: NBA, VBDO
  • Accountancies: Deloitte, EY, KPMG, PwC

Doel

Transparanter maken van de bijdrage van natuurlijk en sociaal kapitaal door:

  • Gezamenlijke visie en actieprogramma

Rol en activiteiten NextGreen

Ondersteunen coördinatieteam | 15 interviews | Faciliteren brede bijeenkomst | Uitwerken actieprogramma
Samen met Fair Business


CoP Financial Institutions & Natural Capital

CoP Financial Institutions and Natural Capital (2014 – 2016)


Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Veel financiële instellingen zoeken naar manieren om binnen de financiële sector de negatieve impact van geld op ‘natuurlijk kapitaal’ te verminderen. In de Community of Practice Financial Institutions and Natural Capital (CoP FINC) hebben ze hun ervaringen gedeeld over activiteiten en investeringsstrategieën waarbij ze natuurlijk kapitaal; ecosystemen en biodiversiteit meenemen in hun beslissingen.
De tien meetings van de CoP FINC en vier extra bijeenkomsten met experts hebben inzichten opgeleverd die zijn samengebracht in de publicatie ‘Finance for One Planet’.

Deelnemers

ABN AMRO, Achmea, ACTIAM, ASN Bank, FMO Bank, De Friesland Zorgverzekeraar, ING, J. Safra Sarasin, MN,  SNS Bank, SPF Beheer, StartGreen Capital, Triodos

Doel

Versnelling van de transitie van de financiële sector en natuurlijk kapitaal, door:

  • Leren van elkaars praktijk
  • Versnellen van de eigen praktijk
  • Dialoog in de context van de CoP

Rol en activiteiten NextGreen

Faciliteren CoP-proces | Co-faciliteren van 14 bijeenkomsten | Resultaten verwerken en monitoren | Verbinden met context

Voorafgaand project


Verkenning CoP Financial Institutions and Natural Capital (2013)



Ministerie van Economische Zaken


Gesprekken met 16 personen uit de (omgeving van) de financiële sector, om te peilen of er belangstelling is voor een Community of Practice. Tevens de basis voor de samenstelling van de CoP en de groslijst van onderwerpen voor de strategische agenda.

Green Deal Groene Daken

Green Deal Groene Daken (2014 – 2019 )


Stichting GD Groene Daken


Begroeide daken hebben meerdere voordelen: ze vangen fijnstof af, houden gebouwen koeler, verminderen hittestress in steden, bufferen water tijdens hevige regenval en vergroten de biodiversiteit. En ze zorgen daarnaast ook voor meer gebruiksruimte.

Dat levert veel op, voor degene die erin investeert, maar vooral ook voor anderen in de omgeving. Op initiatief van Leven op Daken onderzoeken bedrijven, gemeenten, waterschappen, financiële partijen en kennisinstellingen binnen deze Green Deal naar succesvolle routes om groene daken landelijk te stimuleren.

In fase 1 (2014-2015) ontwikkelden we nieuwe verdienconcepten. In fase 2 (2016-2019) werken we de verdienconcepten verder uit en experimenteren we in praktijksituaties.

Partners

  • Overheden: Ministerie van Economische Zaken, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (voorheen min IenM); provincies Noord-Brabant en Overijssel; gemeenten Almere, Amsterdam, Enschede, Tilburg, Eindhoven en Son en Breugel; Waterschappen Amstel, Gooi en Vecht, Aa en Maas, de Dommel, en Vechtstromen
  • Koepelorganisaties: VEBIDAK, Vereniging Bouwwerk Begroeners, VHG branchevereniging van ondernemers in het groen, Vereniging GDO
  • Bedrijven: Leven op Daken, BTL Nederland, Mastum Daksystemen, Nelen & Schuurmans, Optigrün Benelux, Sempergreen, Van der Tol Groep, Zinco Benelux en Atelier GroenBlauw, Carlisle Construction Materials BV, Triflex BV, Zoontjens International BV
  • Kennisorganisaties: Amsterdam Rainproof, NIOO, Stichting Roof Update, VIBA-Expo, de Vlinderstichting, Stichting Groenkeur, de Natuur en Milieufederaties
  • Burgerinitiatief: Grachten van Smaragd

Doel

Landelijke stimulering van groene daken, door:

  • Ontwikkelen van een nieuw maatschappelijk verdienmodel
  • Benutten van kansen, wegnemen (waar mogelijk) van belemmeringen
  • Experimenteren met verdienmodellen in praktijksituaties

Rol en activiteiten NextGreen

Procesmanagement | Organiseren en faciliteren bijeenkomsten | Resultaten verdienmodel, kansen en knelpunten vastleggen | Verbinden met andere ontwikkelingen in de context | Communicatie
Samen met Stroom en Onderstroom


Resultaten en meer…




Voorafgaand project


Haalbaarheidsonderzoek Green Deal Groene Daken (2013)


Leven op Daken


Na een pitch bij het ministerie van Economische Zaken wilde Leven op Daken de haalbaarheid van een Green Deal laten onderzoeken. Behalve ministeries werden gemeenten, provincies, waterschappen en aanverwante organisaties en bedrijven benaderd voor deelname aan een Green Deal Groene Daken. Resultaat: een Plan van Aanpak en een concepttekst voor de Green Deal.